بررسی اثرات گل‌آلودگی آب بر ویژگی‌های هیدرولیکی خاک در خاک‌های با بافت مختلف

نوع مقاله : مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 بخش مهندسی حفاظت آب و خاک گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه زنجان

2 2-، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد – گروه علوم خاک- دانشگاه زنجان

10.22034/hws.2026.70535.1040

چکیده

ویژگی‌های هیدرولیکی خاک در زمین‌های کشاورزی و عرصه‌های پخش سیلاب می‌تواند تحت تأثیر درجه گل‌آلودگی آب قرار گیرد. اگرچه اطلاعات در زمینه شدت نفوذ آب به خاک موجود است اما اطلاعات در زمینه نقش گل‌آلودگی آب بر ویژگی‌های هیدرولیکی خاک وجود ندارد. از این رو این مطالعه به صورت مزرعه‌ای با هدف تعیین تغییرات شدت نفوذ آب تحت تأثیر گل‌آلودگی آب در خاک‌های مختلف انجام گرفت. برای این منظور آزمایش در سه زمین با بافت خاک مختلف (سیلتی لوم، لوم رسی و لومی شنی) در شش غلظت گل‌آلودگی آب (غلظت‌های صفر، 10، 100، 1000، 10000 و 100000 میلی‌گرم بر لیتر) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. شدت نفوذ آب به خاک در 36 واحد آزمایشی در بازه زمانی مختلف با استفاده از استوانه دوگانه اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج، شدت نفوذ اولیه و نهایی آب در خاک‌ها تحت تأثیر معنی‌دار درجه گل‌آلودگی آب (001/0>p) قرار گرفت. با این وجود اثرات گل‌آلودگی آب بر افت شدت نفوذ نهایی آب در خاک‌ها کمتر از تأثیر آن بر افت شدت نفوذ اولیه آب بود. اثرات گل-آلودگی آب بر شدت نفوذ اولیه در خاک‌های مختلف بسیار متفاوت بود و بیشترین افت شدت نفوذ اولیه آب در خاک لوم رسی رخ داد. در این خاک حتی در غلظت‌های بسیار پایین گل‌آلودگی آب (100 میلی‌گرم بر لیتر) افت شدیدی در شدت نفوذ اولیه آب (55 درصد) وجود داشت در حالی که در خاک شنی در غلظت‌های بالاتر گل‌آلودگی آب (1000 میلی-گرم بر لیتر) افت کمتری (21 درصد) رخ داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

دانش آب و هیدرولیک
دوره 35، شماره 4
دی 1404
صفحه 60-72

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار