تخمین عمق بحرانی در کانال‌های ذوزنقه‌ای: روابط پیشنهادی، ارزیابی دقت و عملکرد

نوع مقاله : مقاله کامل پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب دانشگاه زنجان

2 گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز

10.22034/hws.2026.71640.1049

چکیده

محاسبه عمق بحرانی در کانال‌های ذوزنقه‌ای که به‌طور گسترده در شبکه‌های انتقال و توزیع آب مورد استفاده قرار می‌گیرند، همواره مورد توجه محققان مهندسی هیدرولیک بوده است. روش متداول برای محاسبه عمق بحرانی در این کانال‌ها، روش سعی و خطا است؛ اما امروزه راه‌حل‌های صریح به‌عنوان روشی توانمند و جایگزینی مناسب مطرح شده‌اند. در این تحقیق، با استفاده از آنالیز ابعادی، فرم‌های مختلف سری‌های ریاضی و روش دو مثلث، روابطی برای تخمین عمق بحرانی کانال‌های ذوزنقه‌ای ارائه و دقت آن‌ها در مقایسه با روابط موجود ارزیابی شد. در استخراج روابط پیشنهادی، فرم ساده با تعداد تکرار کمتر سری ریاضی مدنظر قرار گرفت. محدوده وسیعی از داده‌های هندسی و هیدرولیکی مقطع ذوزنقه‌ای در شرایط عمق بحرانی استفاده شد. دقت و عملکرد روابط پیشنهادی و موجود با استفاده از شاخص قدر مطلق خطای نسبی (ARE) و شاخص کارایی (NSE) ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که روابطA ، B و E با متوسط قدرمطلق خطای نسبی به ترتیب برابر 0.314 0.173 و 0.078 درصد، بهترین عملکرد را در تخمین عمق بحرانی کانال‌های ذوزنقه‌ای دارند. همچنین دقت روابط پیشنهادی در مقایسه با روابط موجود ارزیابی گردید و نتایج حاصل گزارش شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات