تالابهای بینالمللی به عنوان داراییهای زیستمحیطی حیاتی، خدمات اکوسیستمی گستردهای ارائه میدهند که ارزش اقتصادی غیربازاری آنها غالباً در محاسبات توسعه نادیده گرفته میشود. تالاب بینالمللی قوری گل در آذربایجان شرقی، با وجود ثبت در کنوانسیون رامسر و اهمیت بینالمللی به عنوان زیستگاه پرندگان مهاجر، به دلیل خشکسالیهای پیدرپی و سوء مدیریت منابع آب، در معرض تهدید جدی خشکشدگی و تخریب قرار دارد. این مطالعه با هدف برآورد ارزش اقتصادی کل تالاب و تعیین دقیق اولویتهای حفاظتی عمومی، از رویکرد اقتصادسنجی بهره گرفته است.جهت نیل به اهداف مطالعه، از رهیافت آزمون انتخاب استفاده شد و چهار ویژگی کلیدی تالاب شامل سطح آب، کارکرد تفرجی، چشمانداز و کارکرد محیط زیستی به همراه هزینه مالی، تعریف شدند. این گزینهها در قالب شش مجموعه انتخاب به جامعه آماری متشکل از ۲۹۶ نفر از ساکنین تبریز و بازدیدکنندگان عرضه گردید. به دلیل وجود ناهمگنی ترجیحات در میان پاسخدهندگان، مدل پیشرفته لاجیت مختلط به عنوان ابزار تحلیلی انتخاب شد.نتایج مدل نشان داد که تمامی ویژگیهای بهبودیافته تالاب دارای مطلوبیت مثبت و معناداری برای عموم هستند. بر اساس برآوردها، ارزش اقتصادی کل تالاب قوری گل ۷۳۱.۳۰۸ میلیارد ریال در سال محاسبه شد که نشاندهنده اهمیت بالای آن در سطح استانی و ملی است. در سلسله مراتب ترجیحات عمومی، ویژگی سطح آب تالاب با سهمی معادل ۳۲ درصد از کل تمایل به پرداخت (WTP)، در بالاترین اولویت قرار گرفت و پس از آن، کارکرد تفرجی با ۲۷ درصد اهمیت یافت. این یافته بهوضوح بیانگر نگرانی شدید عمومی نسبت به بحران آب و ریسک خشکی تالاب است.نتایج مطالعه حاکی از حمایت گسترده عمومی از برنامههای حفاظتی و تمایل بالای آنان برای پرداخت هزینه است. بر این اساس، به سیاستگذاران توصیه میشود که حفظ پایداری هیدرولوژیک و سطح آب تالاب را به عنوان اصلیترین اولویت مدیریت منابع در نظر گرفته و همزمان، با توسعه زیرساختهای اکوتوریستی پایدار، از پتانسیل بالای کارکرد تفرجی برای تأمین منابع مالی پایدار جهت حفاظت بهره گیرند.
Birol, E., Karousakis, K., & Koundouri, P. (2020). Using a choice experiment to estimate the non-market benefits of wetland restoration: A case study in the UK. Ecological Economics, 172, 106614. doi:10.1016/j.ecolecon.2020.106614
Dehghanian, S., Kouchaki, A., & Kolahi Ahari, A. (2005). Environmental Economics. Ferdowsi University of Mashhad Publications.
Haghjou, M., Hayati, B., Pishbahar, A., & Molaei, M. (2019). Application of choice experiment approach in estimating the total economic value of Arasbaran forests. Forest Research and Development, 5(3), 527-540. doi:10.30466/jfrd.2019.53266.1080
Haghjou, M., Hayati, B., Pishbahar, E., & Molaei, M. (2016). Using the Contingent Ranking Approach to Assess the Total Economic Valuation of the Arasbaran Forests in Iran. Taiwan Journal of Forest Science, 31(2), 89-104.
Hammitt, J. K., Liu, J. T., & Lau, J. L. (2001). Contingent valuation of a Taiwanese wetland. Environment and Development Economics, 6, 259-268. doi:10.1017/S1355770X01000158
Jafari, M., & Haghjou, M. (2023). Estimating the Economic Value of El Goli Park in Tabriz Using the Choice Experiment Method. BioGecko, 12(3), 6789-6799.
Liu, X., & Wirtz, K. W. (2010). Managing coastal area resources by stated choice experiments. Estuarine, Coastal and Shelf Science, 86, 512-517. doi:10.1016/j.ecss.2009.10.026
Majnunian, H. (1998). Wetlands (classification and protection of wetlands, values and functions). Environmental Protection Organization, Dayere Sabz Publications.
Nguyen, T. H., Pham, T. T., & Tran, H. (2023). Valuing ecosystem services of Mekong Delta wetlands: A choice experiment approach. Environmental Management, 71(4), 789-801. doi:10.1007/s00267-022-01745-3
Orme, B. (1998). Sample size issues for conjoint analysis studies. Sawtooth Software Technical Paper. www.sawtoothsoftware.com
Songkram, S. (2008). Estimating the conservation value of Marine national park: A contingent valuation method. Journal of Environmental Economics and Management, 28, 250-269.
Train, K. (2003). Discrete Choice Methods with Simulation. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9780511805271
Turner, R. K., van den Bergh, J. C., & Brouwer, R. (2021). Economic valuation of wetland ecosystem services: A review of methods and applications. Environmental and Resource Economics, 78(2), 191-224. doi:10.1007/s10640-020-00533-0
Yang, W., Zhang, Y., & Wang, X. (2022). Valuing wetland ecosystem services in China using a choice experiment approach. Journal of Cleaner Production, 342, 130962. doi:10.1016/j.jclepro.2022.130962
Zedler, J. B., & Kercher, S. (2023). Wetland restoration and valuation: Advances in economic methods for ecosystem services. Restoration Ecology, 31(1), e13645. doi:10.1111/rec.13645
Zhang, L., & Bateman, I. J. (2021). Valuing ecosystem services of urban wetlands: A case study of Beijing’s Cuihu Wetland Park. Ecosystem Services, 50, 101323. doi:10.1016/j.ecoser.2021.101323
علی بخش زاده, گیسو , حق جو, مریم و جعفری ثاتی, مریم . (1404). ارزشگذاری اقتصادی تالاب بین المللی قوری گل (کاربرد رهیافت آزمون انتخاب). دانش آب و هیدرولیک, 35(3), 1-8. doi: 10.22034/hws.2025.66428.1016
MLA
علی بخش زاده, گیسو , , حق جو, مریم , و جعفری ثاتی, مریم . "ارزشگذاری اقتصادی تالاب بین المللی قوری گل (کاربرد رهیافت آزمون انتخاب)", دانش آب و هیدرولیک, 35, 3, 1404, 1-8. doi: 10.22034/hws.2025.66428.1016
HARVARD
علی بخش زاده, گیسو, حق جو, مریم, جعفری ثاتی, مریم. (1404). 'ارزشگذاری اقتصادی تالاب بین المللی قوری گل (کاربرد رهیافت آزمون انتخاب)', دانش آب و هیدرولیک, 35(3), pp. 1-8. doi: 10.22034/hws.2025.66428.1016
CHICAGO
گیسو علی بخش زاده , مریم حق جو و مریم جعفری ثاتی, "ارزشگذاری اقتصادی تالاب بین المللی قوری گل (کاربرد رهیافت آزمون انتخاب)," دانش آب و هیدرولیک, 35 3 (1404): 1-8, doi: 10.22034/hws.2025.66428.1016
VANCOUVER
علی بخش زاده, گیسو, حق جو, مریم, جعفری ثاتی, مریم. ارزشگذاری اقتصادی تالاب بین المللی قوری گل (کاربرد رهیافت آزمون انتخاب). دانش آب و هیدرولیک, 1404; 35(3): 1-8. doi: 10.22034/hws.2025.66428.1016